ภาพรวม SOP การตั้งจุดตรวจ
หลักการสำคัญที่เจ้าหน้าที่ต้องทราบก่อนปฏิบัติงาน
อำนาจตามกฎหมาย
กฎหมาย- อำนาจอาศัย พ.ร.บ. การจราจรทางบก พ.ศ. 2522
- ตำรวจจราจรเป็นเจ้าพนักงานจราจรตามกฎหมาย
- มีอำนาจสั่งให้หยุดรถ ตรวจยึด และดำเนินคดีได้
- ต้องแสดงตนและบัตรประจำตัวเมื่อถูกร้องขอ
การขออนุมัติ
บังคับ- ต้องได้รับอนุมัติจาก ผบก. ขึ้นไปทุกครั้งก่อนตั้ง
- บันทึกข้อมูลในระบบ TPCC ก่อนลงพื้นที่
- จุดตรวจโดยไม่ได้รับอนุมัติ ถือว่าผิดระเบียบ
- ต้องมีสถิติ/ข้อมูลรองรับความจำเป็นในพื้นที่
โครงสร้างกำลังพล
สำคัญ- หัวหน้าจุดตรวจ: นายตำรวจชั้น สว. หรือ รอง สว. ขึ้นไป
- กำลังพล: จำนวนเพียงพอตามความจำเป็นของพื้นที่
- ทุกนายต้องติด Bodycam และเปิดบันทึกตลอดเวลา
- แต่งเครื่องแบบครบถ้วน สวมเสื้อสะท้อนแสง
ประเภทจุดตรวจ
ประเภท- วินัยจราจร: เข็มขัด, ใบขับขี่, ความเร็ว, โทรศัพท์
- ยาเสพติด: สุ่มตรวจ, ตรวจปัสสาวะ
- แอลกอฮอล์: เป่าเครื่องวัดระดับแอลกอฮอล์
- อาชญากรรม: พื้นที่เสี่ยง, เหตุซ้ำซาก
Bodycam บังคับ
บังคับ 100%- ทุกนายต้องมีกล้อง Bodycam และเปิดตลอดเวลา
- บันทึกภาพและเสียงตั้งแต่เริ่มตั้งจนเลิกจุดตรวจ
- ห้ามตั้งจุดตรวจหากไม่มีกล้อง Bodycam
- เพื่อความโปร่งใสและสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชน
ความรับผิดชอบ
รับผิดชอบ- หัวหน้าสถานีรับผิดชอบหากปล่อยปละละเลย
- โทษทั้งวินัย อาญา และปกครอง หากกระทำผิด
- ผู้บังคับบัญชาต้องรายงาน ตร. ทันทีหากพบปัญหา
- จเรตำรวจสุ่มตรวจตามระยะโดยไม่แจ้งล่วงหน้า
ขั้นตอนการปฏิบัติ SOP (6 ขั้นตอน)
ลำดับการปฏิบัติงานที่ถูกต้องตั้งแต่เตรียมการจนถึงสรุปผล
วางแผน & ขออนุมัติ
วิเคราะห์สถิติ เลือกพื้นที่ จัดทำแผน บันทึกใน TPCC และขออนุมัติ ผบก. ก่อนปฏิบัติ
เตรียมกำลังพลและอุปกรณ์
จัดเตรียมกำลังพล สวมเครื่องแบบ ตรวจสอบ Bodycam อุปกรณ์ครบ ป้าย กรวย เสื้อสะท้อนแสง
จัดตั้งจุดตรวจ
วางกรวย 20+ อัน ห่าง 150 ม. ติดตั้งป้ายหยุดตรวจ ไฟส่องสว่าง แผงเหล็ก มองเห็นชัดจากระยะ 150 ม.
ปฏิบัติการตรวจ
สุภาพ ตรงไปตรงมา ชี้แจงสิทธิ์ผู้ขับขี่ ตรวจตามประเภทที่กำหนด บันทึก Bodycam ตลอดเวลา
บันทึกและรายงาน
บันทึกผลการตรวจ ยอดการจับกุม สถิติ รายงานหัวหน้าจุดตรวจ และบันทึกในระบบ TPCC
สรุปและเก็บจุดตรวจ
สรุปผลการปฏิบัติ เก็บอุปกรณ์ให้เรียบร้อย รายงานผลต่อผู้บังคับบัญชา บันทึกข้อมูลสรุป
11 หลักเกณฑ์การตั้งจุดตรวจ (ตาม คำสั่ง ตร. 2566)
หนังสือด่วนที่สุด ที่ 0007.22/438 ลงวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2566
หลักการสำคัญ
การตั้งจุดตรวจทุกประเภท พิจารณาดำเนินการเท่าที่จำเป็น โดยนำข้อมูลสถานการณ์อาชญากรรมหรือสถิติอุบัติเหตุในพื้นที่มาประกอบการพิจารณา เพื่อประโยชน์ของประชาชนและสังคมเป็นสำคัญ
ตั้งเท่าที่จำเป็น มีข้อมูลรองรับ
ต้องนำข้อมูลสถิติอาชญากรรมหรืออุบัติเหตุในพื้นที่มาพิจารณาก่อนตัดสินใจตั้งจุดตรวจ ไม่ตั้งโดยไม่มีเหตุผลเพียงพอ
ต้องได้รับอนุมัติจาก ผบก. ขึ้นไปทุกครั้ง
ทั้งจุดตรวจจราจรและจุดตรวจป้องกันปราบปรามอาชญากรรม ต้องผ่านการอนุมัติจากผู้บังคับการหรือเทียบเท่าขึ้นไปก่อนทุกครั้ง
บันทึกข้อมูลในระบบ TPCC ก่อนปฏิบัติ
จัดทำแผนและบันทึกข้อมูลการตั้งจุดตรวจลงในระบบ TPCC ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติก่อนทุกครั้ง เพื่อให้ผู้บังคับบัญชาตรวจสอบได้
มีนายตำรวจสัญญาบัตรเป็นหัวหน้า
หัวหน้าจุดตรวจต้องเป็นนายตำรวจชั้นสัญญาบัตร ระดับรองสารวัตรขึ้นไป เพื่อควบคุมและกำกับการปฏิบัติงาน
ทุกนายต้องติด Bodycam และเปิดตลอด
เจ้าหน้าที่ทุกนายในจุดตรวจต้องมีและเปิดกล้อง Bodycam บันทึกภาพและเสียงตลอดการปฏิบัติงาน ห้ามตั้งจุดตรวจหากไม่มีกล้อง
ตั้งในพื้นที่มีแสงสว่าง มองเห็นชัดเจน
สถานที่ตั้งจุดตรวจต้องมีแสงสว่างเพียงพอ ประชาชนสามารถมองเห็นได้ชัดเจนจากระยะ 150 เมตร และไม่เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ
มีอุปกรณ์ครบถ้วนตามมาตรฐาน
ต้องมีกรวยจราจร แผงเหล็ก ป้ายหยุดตรวจ ไฟส่องสว่าง เสื้อสะท้อนแสง และอุปกรณ์ครบก่อนตั้งจุดตรวจทุกครั้ง
ความปลอดภัยมาก่อน ปริมาณจับกุมมาทีหลัง
ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของประชาชนและเจ้าหน้าที่เป็นอันดับหนึ่ง ปริมาณการจับกุมไม่ใช่เป้าหมายหลัก
สุภาพ ตรงไปตรงมา ชี้แจงได้ชัดเจน
เจ้าหน้าที่ต้องสามารถชี้แจงอำนาจหน้าที่ วิธีการ และขั้นตอนตามกฎหมายให้ประชาชนเข้าใจได้อย่างชัดเจน
ห้ามเรียกรับผลประโยชน์โดยเด็ดขาด
ห้ามเรียกรับสิ่งของหรือผลประโยชน์ใดๆ จากผู้ขับขี่ หากพบจะถูกลงโทษทางวินัย อาญา และปกครองอย่างเด็ดขาด
รับผิดชอบทั้งหัวหน้าและผู้บังคับบัญชา
หัวหน้าสถานีตำรวจและผู้บังคับบัญชาที่เกี่ยวข้องต้องรับผิดชอบร่วมกัน หากพบการกระทำผิดโดยปล่อยปละละเลย
อุปกรณ์ที่ต้องมีในการตั้งจุดตรวจ
ห้ามตั้งจุดตรวจหากขาดอุปกรณ์สำคัญเหล่านี้
กล้อง Bodycam
บังคับ 100%
ทุกนายต้องมีและเปิดตลอดเวลา
กรวยจราจร
อย่างน้อย 20 อัน ห่าง 150 ม. จากจุดตรวจ
ป้ายหยุดตรวจ
ป้ายสามเหลี่ยมหรือป้ายไฟ LED มองเห็นชัด
เสื้อสะท้อนแสง
สวมทุกนาย มองเห็นได้จากระยะ 150 เมตร
ไฟส่องสว่าง
สำหรับการตรวจกลางคืน ให้แสงสว่างเพียงพอ
แผงเหล็ก/กั้นแนว
กั้นเลนตรวจ บังคับทิศทางการจราจร
เครื่องวัดแอลกอฮอล์
สำหรับจุดตรวจประเภทแอลกอฮอล์
รถสายตรวจ
จอดในตำแหน่งที่มองเห็นได้ชัดเจน
วิทยุสื่อสาร
ติดต่อประสานงานกับหน่วยสนับสนุน
แบบฟอร์มบันทึก
บันทึกข้อมูลการตรวจ ผลการจับกุม สถิติ
กฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง
อ้างอิงกฎหมายและคำสั่งสำคัญที่ใช้ในการปฏิบัติงาน
พ.ร.บ. การจราจรทางบก พ.ศ. 2522
กฎหมายหลักที่ให้อำนาจเจ้าพนักงานจราจรในการตั้งจุดตรวจ สั่งหยุดรถ ตรวจสอบยานพาหนะและผู้ขับขี่
หนังสือด่วนที่สุด ที่ 0007.22/438 (2566)
คำสั่งกำชับจาก ผบ.ตร. กำหนด 11 หลักเกณฑ์การตั้งจุดตรวจ จุดสกัด ให้มีความโปร่งใสและตรวจสอบได้
หนังสือ ตร. ที่ 0009.22/1572 (2564)
แนวทางการปฏิบัติเกี่ยวกับการตั้งด่านตรวจ จุดตรวจ และจุดสกัดงานป้องกันปราบปราม กำหนดอำนาจอนุมัติ
บทลงโทษ: ต่อสู้เจ้าพนักงาน
ใช้กำลังประทุษร้าย: จำคุกไม่เกิน 2 ปี ปรับไม่เกิน 4,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (ป.อ. ม. 138)
บทลงโทษ: ขัดคำสั่งเจ้าพนักงาน
ไม่มีเหตุอันสมควร: จำคุกไม่เกิน 10 วัน ปรับไม่เกิน 500 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (ป.อ. ม. 368)
ระบบ TPCC (Traffic Police Command Center)
ระบบสารสนเทศของ ตร. สำหรับจัดทำแผน บันทึก และตรวจสอบการตั้งจุดตรวจทั่วประเทศแบบ Real-time
สิ่งที่ต้องห้ามในการตั้งจุดตรวจ
การฝ่าฝืนถือเป็นความผิดทางวินัยและอาญา
ระบบ TPCC — Traffic Police Command Center
ระบบบันทึกและตรวจสอบการตั้งจุดตรวจของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
บันทึกแผนก่อนปฏิบัติ
ทุกจุดตรวจต้องบันทึกแผนล่วงหน้าก่อนลงพื้นที่ทุกครั้ง
ตรวจสอบความซ้ำซ้อน
ตรวจสอบว่ามีจุดตรวจของหน่วยอื่นในพื้นที่ใกล้เคียงหรือไม่
ผู้บังคับบัญชาตรวจสอบได้
ทุกระดับสามารถตรวจสอบจุดตรวจผ่านระบบได้แบบ Real-time
ประเมินผลกระทบจราจร
วิเคราะห์ว่าจุดตรวจจะสร้างผลกระทบต่อการจราจรมากน้อยเพียงใด
รวบรวมสถิติและข้อมูล
เก็บข้อมูลผลการตรวจ สถิติ เพื่อวางแผนงานต่อไป
ตารางอ้างอิงด่วน — สรุปข้อปฏิบัติ
เปรียบเทียบสิ่งที่ต้องทำและห้ามทำในแต่ละประเด็น
| ประเด็น | ✅ ต้องทำ | ❌ ห้ามทำ |
|---|---|---|
| การอนุมัติ | ขออนุมัติ ผบก. ก่อนทุกครั้ง | ตั้งเองโดยพลการ |
| การบันทึกระบบ | บันทึกใน TPCC ก่อนปฏิบัติ | ตั้งโดยไม่บันทึก |
| กล้อง Bodycam | เปิดตลอดการปฏิบัติงาน | ไม่มีกล้องหรือปิดกล้อง |
| หัวหน้าจุดตรวจ | สว./รอง สว. ขึ้นไป | ไม่มีนายตำรวจสัญญาบัตร |
| สถานที่ตั้ง | มีแสง มองเห็นชัด 150 ม. | ที่มืด ซ่อนเร้น กำบัง |
| อุปกรณ์ | กรวย ป้าย เสื้อ ไฟ ครบ | ขาดอุปกรณ์สำคัญ |
| การชี้แจงประชาชน | ชี้แจงได้ชัดเจน สุภาพ | ปฏิเสธชี้แจง |
| ผลประโยชน์ | ปฏิบัติตามกฎหมายเท่านั้น | เรียกรับสิ่งของทุกกรณี |
บทลงโทษและความรับผิดชอบ
สำหรับทั้งผู้ฝ่าฝืนและเจ้าหน้าที่ที่กระทำผิด
ต่อสู้/ขัดขวางด้วยกำลัง
ปรับไม่เกิน 4,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ตาม ป.อ. มาตรา 138
ขัดคำสั่งเจ้าพนักงาน
ปรับไม่เกิน 500 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ตาม ป.อ. มาตรา 368
เจ้าหน้าที่กระทำผิด
หัวหน้าสถานีและผู้บังคับบัญชาร่วมรับผิดชอบหากปล่อยปละละเลย
เอกสารราชการ — อ้างอิงตัวจริง
คลิกเพื่อเปิดอ่านเอกสารคำสั่ง หนังสือราชการ และแนวปฏิบัติที่เกี่ยวข้องทั้งหมด
📌 บนเครื่องนี้: คลิกที่การ์ดด้านล่างเพื่อเปิด PDF โดยตรง (ไฟล์อยู่ใน Downloads/docs/)
📤 แชร์กับคนอื่น: อัปโหลดไฟล์ PDF ทั้งหมดขึ้น Google Drive → ตั้ง "ทุกคนที่มีลิงค์ดูได้" → แจ้งลิงค์ให้ผมอัปเดตให้ครับ
หนังสือ ตร. ที่ 0007.22/438
กำชับการปฏิบัติเกี่ยวกับการตั้งด่านตรวจ จุดตรวจ และจุดสกัด — 11 หลักเกณฑ์ ลงวันที่ 2 ก.พ. 2566
หนังสือ ตร. ที่ 0007.22/1572
แนวทางการปฏิบัติเกี่ยวกับการตั้งด่านตรวจ จุดตรวจ และจุดสกัดงานป้องกันปราบปราม ลง 31 พ.ค. 2564
หนังสือ ตร. ที่ 0007.34/681
มาตรการปฏิบัติเกี่ยวกับการตั้งจุดตรวจเพื่อบังคับใช้กฎหมาย รายละเอียดขั้นตอนและวิธีปฏิบัติ
แนวทางการตอบคำถาม
กรณีบุคคลขอตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ตำรวจ ณ จุดตรวจ สิทธิและวิธีชี้แจง
เอกสารอบรมการตั้งจุดตรวจ
เอกสารประกอบการอบรมเชิงปฏิบัติการ การตั้งจุดตรวจกวดขันวินัยจราจร สำหรับเจ้าหน้าที่
แนวทางปฏิบัติตามระเบียบ ตร.
แนวทางการปฏิบัติตามระเบียบสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ที่เกี่ยวข้องกับงานจราจรและการตั้งจุดตรวจ